Bilgisayara Giriş

BİLGİSAYARA GİRİŞ

 

BİLGİSAYAR NEDİR

Verileri alan, işleyen, birçok karmaşık işlemi çok kısa sürede sonuçlandırıp, istenildiğinde kullanıcıya geri sunabilen elektromekanik sistemlere bilgisayar denir.

Genel olarak analog ve sayısal olmak üzere iki çeşit bilgisayar vardır. Analog bilgisayarlar günümüzde kullanamamaktadır. Önceleri bilgisayar kelimesi, hesap yapabilen nesnelere veriliyordu. Bu anlamda hesap yapabilen analog bilgisayarlara örnek olarak, bilgisayarın atası kabul edilen abaküsü verebiliriz. İlk elektrikli bilgisayar 1946 yılında üretilen, 30 ton ağırlığında 167 m2’lik bir oda büyüklüğünde olan ENIAC‘tır. (Electronic Numerical Integrator And Computer) Kısa bir süre içerisinde boyutları kol saati kadar küçülerek fiyatları ucuzladı. Artık günlük hayatımızın her alanında kullandığımız sayısal (dijital) bilgisayarlar dokunmatik ekranlarda bilgisayar teknolojisi yeni bir platforma taşımıştır.

DONANIM VE YAZILIM

Bilgisayarlar donanım ve yazılım olmak üzere iki temel unsurdan oluşur. Bilgisayarı oluşturan donanımların birbirleriyle uyumunu ve çalışabilmelerini sağlayan yazılımlara ihtiyaç duyulur.

DONANIM

Bilgisayarın elektronik ve fiziksel yapısını oluşturan ana ve çevre bileşenlerine donanım denir. Monitör, klavye, fare, ana kart, ekran kartı, sabit disk, disket, CD, DVD, çıkarılabilir bellek, yazıcı, tarayıcı gibi birimler donanım birimlerini oluşturur.

YAZILIM

Donamım birimlerinin birbirleriyle uyumlu bir şekilde çalışması için gerekli ve bilgisayara ne yapması gerektiğini bildiren programlara yazılım denir. İşletim sistemleri, paket programlar ve programlama dilleri olmak üzere üçe ayrılır.

İşletim Sistemleri

Bilgisayar ile kullanıcı arasındaki iletişimi sağlayan programlardır. Bilgisayarın açılması ve çalışması için en az bir tane işletim sistemi bilgisayarda yüklü olması gerekir. Birden fazla işletim sistemi de yüklenebilir. Bilgisayarın açılış ekranından hangi işletim sistemiyle başlatacaksak onu seçmemiz yeterlidir. MS-DOS, Mak OS, Windows, Linux, Sun, Suse, Pardüs gibi işletim sistemleri tek kullanıcılı, Unix, Novell, Windows NT gibi işletim sistemleri çok kullanıcılı işletim sistemlerine örnektir.

Paket (Uygulama) Programlar

Belli bir alana yönelik iş ve işlemleri daha sistemli yapabilmek amacıyla yazılmış olan hazır programlardır. Ofis uygulamalarından Word, Excel, Access, Power-Point, teknik çizim programlarından Autocad, 3D-Max, grafik programlarından Photo Shop, Corel, muhasebe programlarından Logo, Eta, Zirve gibi programlar genel kullanıcılı uygulama programlarıdır. Dershane, hasta takip, otopark takip programları gibi işletmelere özel yazılan programlar ise, özel kullanıcılı paket programlardandır.

Programlama Dilleri

Kendi komut ve deyimleri olan ve her türlü programı yazmak için kullanılan kodlamalara programlama dilleri denir. Cobol, Pascal, C, C++, C#, Visual Basic, Delphi programlama dilleri ve ASP, PHP gibi Web programcılığında kullanılan çok sayıda programlama dili vardır. Herhangi bir programlama dili ile yazılan kaynak programın kullanılabilmesi için makine dilene derleyici programlar tarafından çevrilmesi gerekir.

DONANIM BİRİMLERİ

 

Donanım birimleri ana ve çevre bileşenlerinden oluşur. Ana yapı içerisinde bilgisayar kasası, monitör, klavye ve fare bulunurken yazıcı, tarayıcı kamera gibi donanımlar çevre bileşenlerini oluşturur.

 

BİLGİSAYARIN ÇALIŞMA YAPISI

 

Bilgisayar çalışma yapısı bakımından giriş birimi, çıkış birimi, ana bellek, yan bellek ve merkezi işlem birimi olmak üzere donanım birimleri beş bölüme ayrılır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Herhangi bir girdi birimi aracılığıyla (örneğin klavye) bilgisayara girilen Veri önce Ana Belleğe gider. Buradan CPU denilen Merkezi İşlem Birimi üzerinden Kontrol Birimi’ne (Control Unit) gönderilir. Kontrol Birimi verinin türüne göre Veriyi ya Aritmetiksel Birim’e (Aritm. Unit) ya da Mantıksal Birime (Logical Unit) gönderir. Burada Veri işlenir ve Bilgi haline gelir. Tekrar kontrol birimi üzerinden doğruluğu denetlenerek geçer ve CPU denilen Merkezi İşlem Birimi üzerinden Ana Belleğe gider. Son olarak herhangi bir Çıktı Birimi (Output Unit) vasıtasıyla bilgi görüntülenir. En sık kullanılan çıktı birimi ekrandır.

GİRDİ VE ÇIKTI BİRİMLERİ

 

GİRDİ BİRİMLERİ ÇıkTI BİRİMLERİ
1- Klavye (Keyboard) 1- Monitör (Analog, Plazma, Lcd, Led Ekran)
2- Fare (Mouse) 2- Dokunmatik ekran
3- Sürücüler (Disket,  cd, dvd, bd-r) 3- Yazıcı (Printer)
4- Dokunmatik ekran 4- Çizici/Kesici (Plotter)
5- Optik okuyucu (Barkot, Optik kalem) 5- Sürücüler (Disket,  cd, dvd ve bd-r writer)
6- Tarayıcı (Scanner) 6- Hoparlör (Ses)
7- Kamera (Digital Kamera, Web Cam) 7- Projeksiyon
8- Mikrofon (Ses)    

 

GİRDİ BİRİMLERİ

Verileri dış ortamdan bilgisayar ortamına aktaran birimlerdir.

  1. KLAVYE (KEYBOARD): En sık kullanılan girdi birimidir. Türkiye’de kullanılan 3 tür klavye vardır. Bunlar Q, F ve Q Türkçe klavyelerdir. Klavyenin harf dilini öğrenmek için harflerin başladığı ilk satıra bakılır. Harfler F harfi ile başlıyorsa F klavye, Q harfi ile başlıyorsa Q klavyedir. Q klavyeler İngilizce ’ye göre, F klavyeler Türkçe ’ye göre düzenlenmiştir. Q Türkçe klavyelerdeki harf düzeni her ne kadar İngilizce ‘ye göre ayarlansana da Türkçe Alfabede kullandığımız ğ, ü, ş, ö, ç harfleri tuş takımının sağ bölümüne yerleştirilmiştir. Her ne kadar Q Türkçe klavye kullanımı yaygın olsa da F klavyenin öğrenme süreci daha kısadır. F klavyede, Q klavyeye oranla daha hızlı ve daha rahat yazabildiniz bir gerçektir.
a)      Q klavye
b)      F klavye
c)      Q Türkçe klavye

 

  1. FARE (MOUSE): Yön tayini yapılır. Sol tuşuyla seçim, sürükle bırak işlemleri, dosya, klasör açmak ve onay tuşu olarak kullanılır. Sağ ise tuşu kısa yol komut listesini açmak için kullanılır. Kaydırma tekerleği ile görüntü aşağı yukarı kaydırılır.
  2. SÜRÜCÜLER (DRIVER): Disket, CD, DVD ve Blu Ray donanımlarıyla verileri bilgisayara aktaran birimlerdir.
Disket Sürücü CD Sürücü DVD Sürücü BD – R Sürücü

 

  1. DOKUNMATİK EKRAN: Dokunmatik ekranlar normal monitörler gibi yapılan işlemleri gösterirler. Aynı zamanda üzerine tıklamak ya da sürüklemek suretiyle komut veya veri girişi de yapıldığı için hem giriş hem de çıkış birimidir.
  2. OPTİK OKUYUCU: Optik formların okunarak sonuçların bilgisayara aktarılması için kullanılır. Barkod etiketlerini okuyarak ürünlerle ilgili çeşitli bilgilerin bilgisayar ortamına aktarılması için kullanılır. Optik kalem sayesinde bilgisayarda resim yapmak, imza atmak gibi işler kolaylıkla yapılır.
 
Optik Okuyucu Optik Kalem Barkod Okuyucu

 

  1. TARAYICI (SCANNER): Belge ya da kağıt üzerindeki yazıyı, resmi, şekli, grafiği veya fotoğrafı tarayarak bilgisayar ortamına resim formatında aktarmak için kullanılır. Sonra ilgili program kullanılarak düzenlemeler yapılır. El tarayıcıları, düz yataklı tarayıcılar, tamburlu tarayıcılar, robotik tarayıcılar gibi çeşitleri vardır.
  2. KAMERA: Görüntüyü karelerini bilgisayar ortamına aktarmak için kullanılır. Dijital fotoğraf makinaları, video kameraları, güvenlik kameraları, bilgisayar kameraları gibi çeşitleri vardır.

 

  1. MİKROFON: Sesleri bilgisayar ortamına ses ya da müzik formatında aktarmak için kullanılır. Mikrofon kullanabilmek için bilgisayarda ses kartının da olması gerekir.

 

 

ÇIKTI BİRİMLERİ

Bilgisayar ortamındaki bilgilerin dış ortama aktarılmasını sağlayan birimlerdir.

1) MONİTÖR: En sık kullanılan çıktı birimidir. Ekran tek başına görüntü almak için yeterli değildir. Ekran dışında ekran kartı denilen donanıma da ihtiyaç vardır. Ekran kartı ana kart üzerine ayrıca monte edilebileceği gibi günümüz ana kartları üzerinde entegreli de olabilir.

Ekrandaki tüm görüntüler pixel denilen noktalardan oluşur. Nokta yoğunluğuna çözünürlük denir. Pixel sayısı ne kadar fazlaysa görüntü o kadar kaliteli ve nettir.

Ekranın ölçü birimi inch’tir (“). Inch İngiliz ölçü birimidir ve 1 inch 2,54 cm’ dir. 14’’, 15’’, 17’’,  19’’, 21’’, 29” gibi çeşitli büyüklüklerde ekranlar vardır.

2) DOKUNMATİK EKRAN: Dokunmatik ekranlar normal monitörler gibi yapılan işlemleri gösterirler. Aynı zamanda komut girişi de yapıldığı için hem giriş hem de çıkış birimidir.

3) YAZICI (PRINTER): Bilgisayardaki yazıları, resimleri, grafikleri kısaca ekranda görünen her şeyi kağıda aktaran ürünlerdir. 3 tip yazıcı vardır:

  1. a) Nokta vuruşlu (Dot pixel) yazıcılar
  2. b) Mürekkep Püskürtmeli (Ink Jet) yazıcılar
  3. c) Lazer (Laser) yazıcılar
  4. a) NOKTA VURUŞLU YAZICILAR (DOT MATRIX): İçindeki iğnelerle şerit üzerine vurarak baskı yapabilen yazıcılardır. Ne kadar çok iğne varsa o kadar hızlı ve kaliteli baskı yaparlar. Hız birimleri CPS (Character Per Second)’tır. Hızları saniyede basılan karakter sayısı ile ölçülür.

En büyük avantajlarından birisi araya karbon kağıdı koymak şartıyla bir kerede birden fazla baskı yapabilmeleridir. Ayrıca 136 kolon genişliği olanları vardır ve A4 sayfasından daha geniş sayfaya baskı yapabilirler.

  1. b) MÜREKKEP PÜSKÜRTMELİ YAZICILAR (INK-JET): Kartuş adı verilen mürekkep kutusundaki mürekkebi kağıda püskürterek çalışırlar. Fiyat olarak oldukça uygun yazıcılardır. Hız birimleri PPM (Page Per Minutes)’tır. Hızları dakikada basılan sayfa sayısı ile ölçülür.

 

  1. c) LAZER YAZICILAR: Toner adı verilen boya kutusundaki toz boyayı kağıda ısı vasıtasıyla aktararak çalışırlar. En hızlı ve kaliteli baskı yapan yazıcılardır. Lazer yazıcıların hız birimi de PPM’dir.

 

4) ÇİZİCİ/KESİCİ (PLOTTER): Çizici özelliği olanlarda özel kalemler vardır ve büyük mimari projelerin çıktılarını almak için kullanılırlar. Kesici olanlarında bıçaklar vardır ve folyo adı verilen özel kağıdı keserek çıkartırlar. Kesici özelliği olanlar daha çok reklamcılıkta kullanılır. Örneğin vitrin yazıları kesici özelliği olan plotter ile hazırlanır.

5) SÜRÜCÜ: Hem giriş hem de çıkış ünitesi olarak kullanılan sürücüler disket sürücü, CD, DVD ve Blu-Ray Writer’ lardır.  CD, DVD ve Blu-Ray romlar ile sadece giriş yapılırken writer (CD, DVD, Blu-Ray yazıcı) ile hem giriş hem çıkış yapılır.

6) HOPARLÖR: Ses dosyası şeklinde kayıtlı olan sesleri dış ortama aktaran çıkış üniteleridir.

 

MERKEZİ İŞLEM BİRİMİ (CPU- MİKROİŞLEMCİ)

Merkezi İşlem Birimi (CPU) bilgisayarın beynidir. Merkezi işlem birimi (MİB) ya da mikroişlemci de denilen bu birim yapılan her işlemi kontrol eder ve sonuçlandırır. Kontrol birimi, aritmetik birim ve mantık birimi olmak üzere üç birime ayrılmıştır. Gelen veri kontrol biriminde kontrol edildikten sonra verinin tipine göre ilgili birimine göndererek işlemi sonuçlandırır. Bir bilgisayarın CPU’su ne kadar gelişmişse bilgisayar o kadar hızlı ve yetenekli olur. Aynı zamanda CPU bilgisayarın model adını belirler.

Örneğin, Pentium IV bilgisayar denildiğinde bahsedilen Pentium IV işlemcisi olan bir bilgisayardır.

HZ (Hertz): Bilgisayarın hız birimidir. Günümüzde işlemciler saniyede bir milyar işlem yapabilecek kapasitede oldukları için GHz. (Gigahertz) olarak söylenmektedir.

 

ANA BELLEK (MAIN MEMORY

Bilgilerin geçici olarak tutulduğu bellektir. Bilgisayarın çalışabilmesi için gerekli bilgiler bu bölümde tutulur. Ana bellek 2’ye ayrılır:

RAM (Random Access Memory)

Doğrudan veya rastgele erişimli bellektir. Bilgisayar açılır açılmaz kullanıcıya boş olarak sunulan bellektir. Bilgiler geçici olarak bu bölümde tutulur.  RAM bellek elektrik kesintisinden etkilenir. RAM Bellek bilgisayarın özelliğine göre anakart üzerindeki slotlara takılarak yükseltilebilir. …128MB, 256MB, 512 MB, 1 GB, 2 GB, 4 GB… kapasiteye sahip bellekler vardır.

ROM (Read Only Memory)

Sadece okunabilir bellektir. Buradaki bilgiler silinemez, değiştirilemez, elektrik kesintisinden etkilenmez. Anakart üzerine üretici firma tarafından yerleştirilmiştir.

 

YAN/DIŞ/YARDIMCI BELLEK

Bilgilerin kalıcı olarak depolandığı birimlere denir. Yeni dosya, klasör oluşturduğumuzda ya da taşıyıp kopyaladığımız donanım birimleri yardımcı belleklerdir. Yardımcı bellekler sabit disk (harddisk – hdd), cd, dvd, bd-r, disket, hafıza kartları ve flash disklerdir.

SABİT DİSK (HARDDISK)

Bilgi depolama kapasitesi çok yüksek olan saklama birimleridir. Kapasiteleri TB (terabayt) boyutundadır ve her geçen gün kapasiteleri artırılarak piyasaya sürülmektedirler.  Günümüzdeki her bilgisayarda en az bir tane sabit disk vardır ve C harfiyle sembolize edilirler. İşletim sistemi program ve uygulamalar sabit disk üzerine kurulur. İstersek iki ya da daha fazla bölüme ayırarak farklı sürücülermiş gibi de kullanabiliriz. Bilgisayar içerisinde sabit bulunurlar.  Kasa içerisinde sabit oldukları için sabit disk olarak adlandırılmışlardır. Günümüzde harici olanları da vardır.

DİSKET (FLOPPY)

Disketler kapasiteleri küçük olan taşınabilir saklama birimleridir. Günümüzde kullanılmamaktadır. Disket kullanabilmek için disket sürücüye (Floppy Driver) ihtiyaç vardır. Disketler büyüklüklerine göre 5,25 inch ve 3,5 inch olmak üzere ikiye ayrılırlar. 1 inch 2,54 cm dir.

5,25 inch DD bir disketin kapasitesi 360 KB,

5,25 inch HD bir disketin kapasitesi 1.2 MB,

3,5 inch DD bir disketin kapasitesi 720 KB ve

3,5 inch HD bir disketin kapasitesi 1.44 MB’dır

CD

 CD’ler, yaklaşık 700 – 800 – 870 MB’lık bilgi saklama kapasitesine sahih depolama birimleridir. Bilgisayar tarafından okunabilmeleri için CD-ROM sürücülerinin olması gerekir. CD-ROM’ lar CD’leri okurlar, üzerlerine yazma yapılamaz. Yazma işlemi yapabilmek için CD Writer (CD Yazıcı) sürüceye ihtiyaç duyulur.

DVD

CD’lere göre kapasiteleri ve yoğunlukları daha yüksek olan depolama birimleridir. 4,7 GB’lık bilgi depolama kapasiteleri vardır. Okunabilmeleri için dvd rom sürücüye ihtiyaç vardır, cd rom sürücüler tarafından okunamazlar. Dvd Writer sürücüler tarafından da üzerine yazma işlemi yapılabilmektedir.

 

BD-R (BLU RAY DİSK)

DVD’lerden sonra üretilen son teknoloji olup 25 GB, çift katmanlılarının ise 50 GB saklama kapasitesi olan medyalardır. Üzerine birçok kez kayıt yapılabilmekte fakat silinememektedir. Blu-Ray medyalara veri yazabilmek için Blu Ray yazıcıya ihtiyaç vardır. Blu-Ray yazıcılar CD ve DVD’lere de veri yazabilmektedirler.

 

HAFIZA KARTI

Hafıza kartları da depolama birimleri olup, bilgisayar tarafından okunabilmeleri için kart okuyucuya ihtiyaç vardır. Cep telefonlarından dijital kameralara kadar birçok cihazda kullanıldıkları için tercih edilen birimlerdir. Her geçen gün veri saklama kapasiteleri artırılmaktadır.

 

FLASH DISK

Flash disk kullanabilmek için bilgisayarın USB girişinin olması gerekir. Flash diskler kapasite olarak büyük, hacim olarak küçük saklama birimleridir. 3 TB (Terabayt)  veri saklama kapasitesi olan parmak bellekler üretilmiş ve kapasiteleri artırılmaya devam etmektedir. Kolay taşınabilmeleri ve doğrudan kasa USB girişinden bağlanabilmeleri nedeniyle tercih edilen ürünlerdir.

 

KLAVYE TUŞLARI VE ANLAMLARI

Esc (Escape): İptal tuşudur.

F1………….F12: F1 ile F12 arasındaki tuşlar fonksiyon tuşlarıdır. Herhangi bir işlemi tek tuşa basarak kısa yoldan yapmak için kullanılırlar. Fonksiyon tuşlarının görevi programdan programa değişir.

Tab (Sekme): Yanıp sönen imleci (Cursor) belirli aralıklarla sağa kaydırır. Tab mesafeleri ayarlanabildiği gibi varsayılan olarak 8 karakter uzunluğundadır.

Caps Lock: Büyük / Küçük harf dönüşümünü saylar. Caps Lock açıkken sürekli büyük harflerle yazılır, kapalıyken de sürekli küçük harflerle yazılır.

Shift (Üst Karakter):         İki görevi vardır. Birinci görevi üzerinde birden fazla karakter olan tuşlarda SHIFT basılı tutularak üstteki karakter yazılır. İkinci görevi de CAPS LOCK kapalıyken, yani küçük harf yazılırken SHIFT basılı tutularak büyük harf yazılır.

Alt Gr (Alt Grup): Üzerinde birden fazla karakter olan tuşlarda Alt Gr tuşu basılı tutularak sağdaki karakter yazılır.

Ctrl (Kontrol): Tek başına hiçbir işlevi yoktur. Program dâhilinde bazı tuşlarla beraber kullanıldığında kısayol görevi yapar.

Alt (Alternatif): Ctrl tuşu gibi ALT tuşu da bazı tuşlarla beraber kullanıldığında kısa yol görevi yapar. ALT tuşunun diğer bir kullanımı ASCII kodu yazmak içindir.

Space bar (Boşluk): Kelimeler arasında boşluk bırakmak için kullanılır.

Enter (Tamam): Komut kullanıldığında komutu onaylamak için kullanılır. Yazı programlarında bir alt satıra inmek için kullanılır.

Back Space:            İmlecin solundaki karakterleri silmek için kullanılır.

Print Screen: Ekranın fotoğrafını çeker. O anda ekranda ne varsa fotoğrafı belleğe alınır. Uygun ortamda yapıştır komutu kullanılarak bellekteki fotoğraf sayfaya yapıştırılır.

Pause / Break: Başka bir tuşa basılıncaya dek bilgisayarda yapılan işlemi bekletmek için kullanılır. Break ise işlemi keser.

Insert (INS): Araya karakter yazmak için kullanılır.

Delete (DEL): İmlecin sağındaki karakterleri silmek için kullanılır.

Home: Bir hamlede satır başına gitmek için kullanılır.

End: Bir hamlede satır sonuna gitmek için kullanılır.

Page Up: Belli aralıklarla sayfanın yukarısına gitmek için kullanılır.

Page Down: Belli aralıklarla sayfanın aşağısına gitmek için kullanılır.

Num Lock: Num Lock açıkken rakamlar yazılır, kapalıyken tuşlar üzerindeki diğer fonksiyonlar kullanılır.

 

İKİLİ SİSTEM (BINARY SYSTEM)

 

Bilgisayara girilen her türlü harf, rakam veya özel işarete (+, -, *, & gibi) karakter denir.

Her karakter bilgisayar tarafından sekiz tane 0 ve 1 üzerinden değerlendirilir. Sadece 0 ve 1 rakamlarından oluşan bu sisteme İkili Sayı Sistem (Binary) denir. 0 ve 1 rakamlarının elektriksel olarak bir karşılığı vardır. 0, sıfır voltajı, 1 ise; sıfırdan büyük bir voltajı ifade eder.

Örneğin bilgisayara girilen “A” karakteri bilgisayar tarafından 01000001 gibi belli düzende 8 tane 0 ve 1’ in yan yana gelmesi ile oluşur. Bu tüm karakterler için geçerlidir ve her karakterin 0 ve 1 dizilimi bir diğerinden farklıdır.

ASCII KODU

 

Klavyede olmayan karakterleri bilgisayara girmek için eskiden herhangi bir karakterin 0 ve 1 dizilimi kullanılıyordu. Ancak bu dikkat isteyen zahmetli bir işti, çünkü 0 yazılacak yerde 1 yazıldığında istenen karakter yerine farklı bir karakter girilmiş oluyordu. Bu durumda Amerikalılar standart bir kodlama sistemi geliştirdiler ve adına ASCII kodu dediler. ASCII kodu 0 ile 255 arası toplam 256 karakterden oluşur. Bilgisayarda kullanılan klavyede olan ve olmayan tüm karakterleri kapsar. ASCII kodu kodlanırken klavyedeki ALT tuşu basılı tutulur. Klavyeden A harfine basıldığında Bilgisayar bunu önce ASCII kod karşılığı olan 65 sayısına, sonra da bilgisayarın çalışma mantığı olan ikilik sayı sistemine 8 tane bit’e (01000001)2 çevirerek saklar.

 

BİLGİSAYAR BELLEK (KAPASİTE) ÖLÇÜ BİRİMLERİ

 

Bellek birimleri ana bellek ve yan belleklerin geçici ya da kalıcı olmak üzere ne kadar bilgi depolayabileceğini ifade eder. Sayısal (Digital) bilgisayarlardaki verileri oluşturan her 0 ve 1’e Bit (Binary Digit ) denir. Bit belleğin en küçük ölçü birimidir. Bilgisayara yapılan girişlerin birer ikişer kelimeyle sınırlı olmadığı düşünülürse Bit denilen ölçü biriminin yeterli olmadığı görülür.

Bu durumda ölçü birimleri şu şekilde tanımlanır:

8 BİT à 1 BYTE (B)
1024 BYTE à 1 KILOBYTE (KB)
1024 KILOBYTE à 1 MEGABYTE (MB)
1024 MEGABYTE à 1 GIGABYTE (GB)
1024 GIGABYTE à 1 TERABYTE (TB)
1024 TERABYTE à 1 PETABYTE (PB)
1024 PETABYTE à 1 EKSABYTE (EB)

 

Soru 1: 64 GB bir flaş diske kaç karakterlik bilgi saklayabiliriz?

Cevap 1: 64 GB x 1024 MB x 1024 KB x1024 BYTE = 687.119.476.736 adet karakterlik bilgi saklayabiliriz.

Soru 2: “Ahmet” kelimesi kaç byte ya da kaç bitten oluşmuştur?

Cevap 2: Her karakter 1 byte ya da 8 bit’ten oluştuğuna göre “Ahmet” kelimesi 5 Byte ya da 40 Bit’ten oluşmaktadır.

 

HIZ ÖLÇÜ BİRİMLERİ

 

Bilgisayarın 1 saniyede yapabildiği işlem sayısı bilgisayarın hızını belirler ve hız birimi olarak Hertz (HZ) kullanılır. Günümüzde işlemciler saniyede milyar sayıda işlem yapabildikleri için genellikle işlemcinin hızını ölçmek amacıyla büyük hız birimi olan GHz kullanılır. Intel Core Duo 2.66 GHz. işlemci gibi.

 

1000 HZ (HERTZ) à 1 KHZ (KILOHERTZ)
1000 KHZ (KILOHERTZ) à 1 MHZ (MEGAHERTZ)
1000 MHZ (MEGAHERTZ) à 1 GHZ (GIGAHERTZ)

 

Soru: 3.33 GHz. işlemciye (CPU) sahip bir bilgisayar saniyede kaç işlem yapabilir?

Cevap: 3.33 GHz x1000 MHz x 1000 KHz x 1000 Hz= 3.330.000.000 Hz/Sn işlem.

 

ZAMAN BİRİMLERİ

 

Dakika: Saatin 60’da biri.

Saniye: Yaklaşık olarak iki kalp atışı arasındaki süre, dakikanın 60’da biri.

Salise: 10-2 saniye, yani saniyenin yüzde biri.

Milisaniye: 10-3 saniye, yani saniyenin binde biri.

Mikrosaniye: 10-6 saniye, yani saniyenin milyonda biri.

Nanosaniye: 10-9 saniye, yani saniyenin milyarda biri.

Pikosaniye: 10-12 saniye, yani saniyenin trilyonda biri.

Femtosaniye: 10-15 saniye, yani saniyenin katrilyonda biri.

Attosaniye: 10-18 saniye, yani saniyenin kentrilyonda biri.

Planck zamanı: 10-49 saniye. Büyük Patlamadan sonra, kütle çekiminin diğer güçlerden ayrıldığı en kısa zaman süresi.

 

BÜYÜKLÜK (BOYUT) ÖLÇÜ BİRİMİ

 

Bilgisayarda kullanılan uzunluk ölçü birimi olarak inch kullanılır. İngiliz ölçü birimi olan inch genelde ekran büyüklüklerini belirtmek için kullanılır. 1” (inch) =2,54 cm dir.

Soru: 19” lik bir monitörün ekran uzunluğu kaç cm dir?

Cevap: Çapraz köşegen uzunluğu ekran boyutunu verir. 19” (inch) x 2,54 cm= 48,26 cm  lik bir ekrandır.

 

GÖRÜNTÜ ÖLÇÜ BİRİMİ

 

Ekran görüntüsünü oluşturan en küçük noktaya piksel (pixel) denir. Görüntü kalitesi piksel sayısıyla doğru orantılı olarak artar ya da azalır. Ekranın görüntü kalitesini (çözünürlük) bulabilmek için yataydaki ve düşeydeki piksel sayısını çarparız.

1 Megapiksel = 1.000.000 Piksel ’dir.

Örneğin yatayda 1280 düşeyde 1024 pikselden oluşan bir ekranın çözünürlüğünü bulabilmek için yataydaki ve düşeydeki piksel sayılarını çarparız. 1280 x 1024 = 1.310.720 pikseldir. Bu da yaklaşık 1,3 Megapiksel’dir.20 Megapiksel arka kamarası olan bir cep telefonuyla çekmiş olduğunuz bir fotoğraf 20.000.000 pikselden oluşmaktadır.

 

GENEL KLAVYE KISAYOLLARI

 

Basılacak tuş Yaptığı işlem
F1 Yardım’ı görüntüleme
F2 Seçili öğeyi yeniden adlandırma
F3 Dosya veya klasör arama
F4 Windows Gezgininde adres çubuğu listesini görüntüleme
F5 Etkin pencereyi yenileme
F6 Bir penceredeki veya masaüstündeki ekran öğeleri arasında geçiş yapma
F10 Etkin programın menü çubuğunu etkinleştirme
Ctrl+C Seçili öğeyi kopyalama
Ctrl+X Seçili öğeyi kesme
Ctrl+V Seçili öğeyi yapıştırma
Ctrl+Z Eylemi geri alma
Ctrl+Y Eylemi yineleme
Delete Seçili öğeyi silip Geri Dönüşüm Kutusu’na taşıma
Üst Karakter+Delete Seçili öğeyi Geri Dönüşüm Kutusu’na taşımadan silme
Ctrl+Sağ Ok İmleci bir sonraki sözcüğün başlangıcına taşıma
Ctrl+Sol Ok İmleci bir önceki sözcüğün başlangıcına taşıma
Ctrl+Aşağı Ok İmleci bir sonraki paragrafın başlangıcına taşıma
Ctrl+Yukarı Ok İmleci bir önceki paragrafın başlangıcına taşıma
Ctrl+Üst Karakter ve bir ok tuşu Metin bloğu seçme
Üst Karakter ve bir ok tuşu Pencerede veya masaüstünde birden fazla öğe seçme veya bir belge içinde metin seçme
Ctrl ve bir ok tuşu+Boşluk Pencerede veya masaüstünde ayrı ayrı birden çok öğe seçme
Ctrl+A Belge veya penceredeki tüm öğeleri seçme
Alt+Enter Seçili öğeye ilişkin özellikleri görüntüleme
Alt+F4 Etkin öğeyi kapatma veya etkin programdan çıkma
Alt+Boşluk Etkin pencerenin kısayol menüsünü açma
Ctrl+F4 Etkin belgeyi kapatma (çok sayıda belgeyi aynı anda açmanıza izin veren programlarda)
Alt+Sekme Açık öğeler arasında geçiş yapma
Ctrl+Alt+Sekme Açık öğeler arasında geçiş yapmak için ok tuşlarını kullanma
Ctrl+Fare kaydırma tekerleği Masaüstündeki simgelerin boyutunu değiştirme
Windows logosu tuşu +Sekme Aero 3B Hızlı Uygulama Geçişi ile görev çubuğundaki programlar arasında geçiş yapma
Ctrl+Windows logosu tuşu+Sekme Aero 3B Hızlı Uygulama Geçişi ile görev çubuğundaki programlar arasında geçiş yapmak için ok tuşlarını kullanma
Alt+Esc Öğeler arasında, açılış sırasına göre geçiş yapma
Üst Karakter+F10 Seçili öğenin kısayol menüsünü görüntüleme
Ctrl+Esc Başlat menüsünü açma
Alt+altı çizili harf İlgili menüyü görüntüleme
Alt+altı çizili harf Menü komutunu (veya diğer altı çizili komutu) yerine getirme
Sağ Ok Sağ taraftaki bir sonraki menüyü veya bir alt menüyü açma
Sol Ok Sol taraftaki bir sonraki menüyü açma veya bir alt menüyü kapatma
Alt+Yukarı Ok Windows Gezgini’nde bir üst düzey klasörü görüntüleme
Esc Geçerli görevi iptal etme
Ctrl+Üst Karakter+Esc Görev Yöneticisi’ni açma
CD taktığınızda Üst Karakter CD’nin otomatik olarak çalışmasını önleme

 

 

 

KLASÖR (FOLDER) KAVRAMI

 

Birbirine benzeyen dosyaları ya da alt klasörleri bir arada tutmak için yan bellekler üzerinde oluşturulan manyetik alanlara klasör (Folder) denir.

KLASÖR ÖZELLİKLERİ

  • Klasörler ilk oluşturulduklarında boşturlar, sabit diskte belli bir alan kaplamadıkları için sonsuz sayıda oluşturulabilirler.
  • İç içe klasör oluşturulabilir.
  • En fazla 259 karakterlik klasör ismi verilebilir ve kelimeler arasında boşluk bırakılabilir.
  • Klasörler tek tiptir, farklı türleri olmadığı için sadece isimleri vardır, uzantıları yoktur.

 

DOSYA (FİLE  – KÜTÜK) KAVRAMI

 

Bilgilerin bilgisayar ortamından saklı tutulduğu ortamlara dosya (file) denir. Yazı, resim, film ve sesler kaydedildiğinde dosyalar içerisinde saklanırlar.

DOSYA ÖZELLİKLERİ

  • Dosyaların birer adları birer de uzantıları vardır.
  • Dosya adı ile uzantısı arasında nokta (.) karakteri vardır.
  • Dosya adı DOS İşletim Sisteminde en fazla 8 karakterdir, Windows İşletim Sisteminde en fazla 259 karakterdir.
  • Dosya adı içerisinde özel karakter tercih edilmez. ( < , >, ?, *, +, /, \, ‘ gibi)
  • Her programın dosya uzantısı birbirinden farklıdır. Dosyalar genellikle kendi programlarında açılır. Fakat ortak dosyaları destekleyen ya da benzer programlar benzer dosya türlerini açabilir. Resim formatlı dosyalar gibi.
  • Dosya adı içerisinde harf, rakam veya her ikisi karışık kullanılabilir.
  • DOS İşletim Sisteminde dosya adı içerisinde boşluk bırakılmaz, bunun yerine alt çizgi kullanılabilir. Windows işletim sisteminde dosya adı verilirken kelimeler arasında boşluk bırakılabilir. Arada bırakılan boşluklar da karakter sayılır.

ÇEŞİTLİ DOSYA UZANTILARI ve ANLAMLARI

 

Uzantı Adı Simgesi Açıklaması   Uzantı Adı Simgesi Açıklaması
Com Doğrudan çalışabilir dosyalar Bmp Çizim, resim, fotoğraf gibi grafik dosyaları dosyaları
Exe Jpg
Bat Gif
Doc

Docx

Winword metin belgeleri Png
Xls

Xlsx

Excel çalışma sayfaları Dat Video, film, gösteri ya da animasyon dosyaları
Mdb

Accdb

Access veri tabanı dosyaları Mpg
Ppt

Pptx

Power Point sunu dosyaları Mov
Txt Metin (text) dosyaları Avi

 

 

Uzantı Adı Simgesi Açıklaması   Uzantı Adı Simgesi Açıklaması
Mp3 Ses ve müzik dosyaları Zip Sıkıştırılmış dosyalar
Wav Rar
Mid Dwg Autocad dosyası
Html

Htm

Php

Web sayfası Lnk Kısayol dosyaları

 

viewporntube indobokep zerocar classicrentcar informasiku pontitravel pontiarmada